Müşteriye KDV dahil fiyat söylediniz, şimdi faturayı keseceksiniz; ama GİB portalı birim fiyatı KDV hariç istiyor. Bu dönüşüm basit görünür, fakat en sık yapılan hesap hatası burada yapılır. Bu rehber doğru formülü, Excel'de toplu hesabı ve faturaya nasıl yansıtılacağını anlatır.
Kısa cevap
KDV hariç tutar = KDV dahil tutar ÷ (1 + KDV oranı). KDV = KDV dahil − KDV hariç.
Formül ve örnek
Oranı ondalık yazın: yüzde yirmi için 0,20, yüzde on için 0,10. Örnek (oran yalnızca örnektir): KDV dahil 1.200 TL, oran %20:
- KDV hariç = 1.200 ÷ 1,20 = 1.000,00 TL
- KDV = 1.200 − 1.000 = 200,00 TL
| KDV oranı | Bölünecek sayı | 1.000 TL KDV dahil için hariç tutar |
|---|---|---|
| %1 | 1,01 | 990,10 |
| %10 | 1,10 | 909,09 |
| %20 | 1,20 | 833,33 |
Tablodaki oranlar dönüşümün mantığını göstermek içindir; ürününüze uygulanacak oranı mali müşavirinizden teyit edin.
En sık yapılan hata: yüzdeyi doğrudan düşmek
1.200 TL'den %20 düşerseniz 960 TL bulursunuz; 960'a %20 KDV eklenince 1.152 TL eder, 1.200 değil. Çünkü KDV matrahın yüzdesidir, KDV dahil tutarın yüzdesi değil. Doğru işlem çıkarmak değil, bölmektir.
Excel'de toplu hesap
A sütununda KDV dahil fiyatlar, B sütununda oranlar (0,20 gibi) varsa:
- KDV hariç (C2):
=YUVARLA(A2/(1+B2);2) - KDV (D2):
=A2-C2
Formülü aşağı çekerek tüm fiyat listenizi tek seferde dönüştürebilirsiniz. İngilizce Excel'de ROUND(A2/(1+B2),2) yazın.
Faturaya yansıtma (GİB e-Arşiv Portal)
- KDV hariç birim fiyatı formülle bulun.
- Belge İşlemleri › e-Arşiv Fatura (İnteraktif) Oluştur ekranında, Mal Hizmet Bilgileri bölümündeki Birim Fiyat alanına bu tutarı yazın ve KDV Oranı seçin.
- Ekranın altındaki Toplamlar bölümünde Vergiler Dahil Toplam Tutar'ın müşteriye söylediğiniz fiyatla aynı olduğunu kontrol edin.
Kuruş farkı çıkarsa
1.000 TL dahil fiyat %20 için 833,33 hariç yapar; 833,33 × 1,20 = 999,996 → 1.000,00 olur, sorun yoktur. Ama çok adetli satırlarda (ör. 37 adet × 27,03) yuvarlama farkı büyüyebilir:
- Birim fiyatı daha fazla ondalıkla girmek mümkünse kullanın.
- Satır toplamını hedefe göre bir kuruş ayarlayın ve toplamı kontrol edin.
- Kalıcı çözüm: fiyat listenizi baştan KDV hariç tutun.
Stopajlı serbest meslek makbuzlarında hesap bir adım daha uzar; e-SMM Net/Brüt Hesaplayıcı iki yönü de hesaplar.