Bir Çalışanın İşverene Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

İlk çalışanını işe alacak işletme sahibinin en sık yaptığı hata, maliyeti çalışana ödenecek net maaş üzerinden düşünmektir. Oysa işverenin cebinden çıkan tutar netin belirgin biçimde üzerindedir. Bu rehber üç rakamı — brüt, net, işveren maliyeti — birbirine bağlayan adımları ve hesaplayıcıyla nasıl çalışacağınızı anlatır.

Kısa cevap

• Net = Brüt − çalışan payı SGK − çalışan payı işsizlik − gelir vergisi − damga vergisi (+ asgari ücret istisnası).
• İşveren maliyeti = Brüt + işveren payı SGK + işveren payı işsizlik.
• Netle anlaştıysanız brütü netten brüte hesapla bulun; aynı net için brüt yıl içinde yükselebilir.

Brütten nete adımlar

1. SGK matrahı: Brüt ücret, yasal taban ile tavan arasında kalacak şekilde alınır.
2. Çalışan kesintileri: SGK primi ve işsizlik sigortası çalışan payı bu matrahtan kesilir.
3. Gelir vergisi matrahı = Brüt − çalışan payı SGK − çalışan payı işsizlik.
4. Gelir vergisi: Artan oranlı tarifeyle, yılbaşından beri biriken (kümülatif) matrah üzerinden hesaplanır.
5. Damga vergisi: Brüt üzerinden hesaplanır.
6. Asgari ücret istisnası: Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi kadar tutar vergiden düşülür.
7. Kalan tutar net maaştır.

İşveren maliyeti

Brüte işveren payı SGK primi ve işveren payı işsizlik sigortası eklenir. Teşvikten yararlanılıyorsa (ör. prime esas kazanç üzerinden puan indirimi) işveren payı azalır; hesaplayıcıda indirimli oran seçeneği bunun içindir.

Net maaş neden yıl içinde düşüyor?

Brüt değişmediği hâlde net maaş yılın ikinci yarısında azalabilir. Sebep kümülatif matrahtır: biriken matrah bir üst vergi dilimine geçtiğinde aynı brütten daha fazla vergi kesilir. Net maaş taahhüdüyle çalışıyorsanız o aylarda brütü yükseltmeniz, dolayısıyla işveren maliyetinin artması gerekir. Bütçeyi yıllık yapın.

Hesaplayıcıyla

1. Personel Maliyeti + Kıdem/İhbar sayfasını açın. Sayfanın üstünde hangi yılın, hangi dönem parametreleriyle hesaplandığı yazar.
2. Hesaplama yönü: brütü biliyorsanız Brütten nete, çalışana söz verdiğiniz bir net varsa Netten brüte.
3. Aylık brüt ücret veya Hedef net ücret alanını doldurup Hesapla deyin.
4. Sonuçta kesintileri ve işveren maliyetini kalem kalem görürsünüz. 12 aylık tablo, kümülatif matrah nedeniyle hangi ayda vergi dilimi değiştiğini işaretler.

Sık sorulanlar

Yemek ve yol yardımı maliyete dahil mi?

Nakit ödenen yardımlar ücrete eklenir ve vergilendirilir; bazı ödeme biçimlerinde istisnalar vardır. Ödeme şeklini mali müşavirinizle belirleyin; tazminat hesabında giydirilmiş ücrete dahil edilir.

Asgari ücretli çalışanın vergisi neden çok düşük?

Asgari ücret istisnası, asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisini sıfırlar. Asgari ücretin üzerindeki ücretlerde istisna tutarı yine düşülür.

Hesaplayıcı “çok yakında” diyor.

Parametreler her dönem güncellendiğinde yönetim tarafından doğrulanıp onaylanana kadar araç hesap yapmaz — yanlış bordro göstermemek için bilinçli bir kapıdır.

Teşvikler, engellilik indirimi, eksik gün ve toplu sözleşme hükümleri hesaba katılmaz; kesin bordro için mali müşavirinize danışın.