İşi büyüyen her girişimcinin sorduğu soru: “Şahıs şirketimle devam mı etmeliyim, limited şirkete mi geçmeliyim?” Bu sorunun tek doğru cevabı yoktur; ama vergi tarafındaki mantığı ve kendi rakamlarınızla nasıl karşılaştıracağınızı bilmek, mali müşavirinizle yapacağınız görüşmeyi çok daha verimli kılar.
Kısa cevap
- Şahıs işletmesinde kâr, sahibinin gelirine eklenir ve artan oranlı gelir vergisiyle vergilenir: kâr büyüdükçe ek her lira daha yüksek oranda vergilenir.
- Limited şirkette kâr, tek oranlı kurumlar vergisine tabidir; kâr ortağa dağıtılırsa ayrıca kâr payı stopajı doğar.
- Düşük kârda genellikle şahıs, yüksek kârda — özellikle kâr şirkette bırakılıyorsa — limited avantajlı olur. Eşik her yıl tarife ve oranlara göre değişir; Şahıs vs Limited Karşılaştırıcısı kendi kârınızla gösterir.
İki yapının vergi mantığı
| Şahıs işletmesi | Limited şirket | |
|---|---|---|
| Kârın vergisi | Gelir vergisi (artan oranlı dilimler) | Kurumlar vergisi (tek oran) |
| Kârı kişisel kullanmak | Ek vergi yok; kâr zaten sizin geliriniz | Kâr payı dağıtımında stopaj |
| Kârı işte bırakmak | Vergisel avantaj sağlamaz | Yalnız kurumlar vergisi ödenir |
| Kurucu ortağın maaşı | Sahibine maaş gider yazılamaz | Ortağa ücret ödenebilir, şirket gideridir (ücret vergisi ayrıca) |
Karşılaştırıcıyı kullanma
- Şahıs vs Limited Karşılaştırıcısı sayfasını açın.
- Yıllık kâr (vergi öncesi) alanına beklediğiniz yıllık kârı yazın. Ciroyu değil, gelir − gider farkını girin.
- Hesapla deyin. Üç sütun görürsünüz: Şahıs, Limited — kâr şirkette kalırsa, Limited — kâr tamamen dağıtılırsa. Her birinde ödenecek vergi ve size kalan net tutar yazar.
- Alttaki tabloda aynı hesabın farklı kâr seviyelerindeki sonuçlarını görürsünüz; hangi kârdan sonra tablonun limited lehine döndüğünü buradan okuyabilirsiniz.
İpucu: Kârın ne kadarını yıl içinde kişisel harcama için çekeceğinizi tahmin edin. Kârın çoğunu çekecekseniz “tamamen dağıtılırsa” sütunu, işe yatıracaksanız “şirkette kalırsa” sütunu sizin gerçeğinize daha yakındır.
Vergi dışında mutlaka konuşulması gerekenler
- Sorumluluk: Şahıs işletmesinde işletme borçlarından sahibi tüm kişisel varlığıyla sorumludur; limitedde sorumluluk yapısı farklıdır (kamu borçlarında ortakların sorumluluğu ayrıca düzenlenmiştir).
- Sosyal güvenlik: İki yapıda prim yükümlülüğü farklı işler; prim tutarı kararı değiştirebilir.
- Kuruluş ve yıllık maliyetler: Limited şirketin kuruluş, sermaye, defter, muhasebe ücreti ve yıllık yükümlülükleri daha yüksektir — vergi kazancı bunları karşılamalıdır.
- Müşteri ve ihale: Bazı kurumsal müşteriler ve ihaleler şirket yapısını tercih eder.
- Teşvik ve istisnalar: Faaliyetinize özgü istisnalar (ör. bazı yazılım, ihracat, genç girişimci teşvikleri) sonucu tamamen değiştirebilir.
Karşılaştırıcı bu konuları hesaba katmaz; vergi yükünü görmenizi sağlar, kararı mali müşavirinizle verin.