Kasım, işyeri sahipleri ve kiracılar için iki belediye vergisinin ödeme ayıdır: emlak vergisinin ikinci taksiti ve işyerleri için çevre temizlik vergisinin (ÇTV) ikinci taksiti. İkisi de GİB'e değil belediyeye ödenir ve kimin ödeyeceği sık karıştırılır. Bu rehber kimin neyi, nereden ve ne zaman ödediğini anlatır.
Kısa cevap
- Emlak vergisini taşınmazın maliki öder. Kiracı mükellef değildir.
- İşyeri ÇTV'sini binayı kullanan öder; kiracıysanız siz ödersiniz.
- İkisi de taşınmazın bulunduğu belediyeye, iki taksitte ödenir: birinci taksit Mart–Mayıs, ikinci taksit Kasım ayı içinde (1319 sayılı Kanun md. 30).
- İşletmede kullanılan, işletme adına kayıtlı taşınmazın emlak vergisi ve kiracının ödediği ÇTV gider yazılır.
Emlak vergisi
- Mükellef: Binanın veya arazinin maliki; intifa hakkı varsa intifa hakkı sahibi (1319 sayılı Kanun md. 3 ve 13).
- Tahakkuk: Belediye her yıl tahakkuk ettirir; ayrıca beyanname vermeniz gerekmez (yeni alım, yeni bina gibi değişiklikler hariç).
- Gider: Şirkete veya şahıs işletmesine kayıtlı ve işte kullanılan taşınmazın emlak vergisi işle ilgili vergi olarak gider yazılır. Şahsınıza ait, işletmeye kaydedilmemiş bir taşınmazın vergisi işletmeye gider yazılmaz.
Çevre temizlik vergisi (ÇTV)
- Mükellef: Binayı kullanan kişi veya işletmedir (2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu mük. md. 44). İşyerini kiraladıysanız ÇTV sizin borcunuzdur.
- İşyerlerinde ÇTV, emlak vergisiyle aynı taksit dönemlerinde belediyeye ödenir. Konutlarda ise su faturasıyla tahsil edilir.
- Tutar, işyerinin bulunduğu derece ve faaliyet grubuna göre belirlenir; tarife her yıl Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği ile ilan edilir.
- Kiracının ödediği ÇTV, kiracının giderdir.
Nasıl sorgulanır ve ödenir?
- Taşınmazın bulunduğu belediyenin internet sitesindeki e-belediye / online ödeme bölümüne girin (çoğu belediyede VKN/TCKN ile sorgulanır; bazı belediyeler e-Devlet üzerinden de hizmet verir).
- Emlak vergisi ve ÇTV borçlarını ayrı satırlarda görün; ikinci taksiti seçip kartla ödeyin. Anlaşmalı bankaların internet şubelerinden de ödenebilir.
- Makbuzu işletme adına alın ve muhasebecinize iletin.
Sık sorulan sorular
Kira sözleşmesinde emlak vergisini kiracı öder yazıyor.
Vergi dairesi ve belediye açısından mükellef yine maliktir; sözleşme yalnızca taraflar arasında ödeme yükünü belirler. Kiracının ödediği emlak vergisinin kira bedeline ve stopaja etkisini mali müşavirinizle değerlendirin (işyeri kirası ve stopaj).
Yıl içinde işyerini taşıdım, ÇTV kimde?
ÇTV binayı kullanana aittir; taşınma tarihine göre eski ve yeni işyerinin belediyelerine bildirim yapın. Adres değişikliğini vergi dairesine de bildirin (adres değişikliği rehberi).
Taşınmazı yıl içinde sattım.
Emlak vergisinde satış yılının vergisinden kural olarak satıcı sorumludur; alıcı ertesi yıldan itibaren mükellef olur. Belediyeye bildirim yükümlülüğünü kontrol edin.